Te weinig topvrouwen in bedrijfsleven

25 Okt 2009

Het percentage vrouwen in de top van het bedrijfsleven en de non-profit sector stijgt tergend langzaam. Dat blijkt uit de Toptelling v/m, de tweejaarlijkse publicatie van Opportunity in Bedrijf en het Sociaal en Cultureel Planbureau. Het onderwerp heeft wel meer aandacht gekregen, maar dat is in de cijfers nog niet terug te zien.

Impact

Om daadwerkelijk ‘impact’ te hebben, is in de top van organisaties een aandeel van minimaal 20% vrouwen nodig. Bij de 500 grootste ondernemingen in Nederland bedraagt het percentage vrouwen in de Raden van Bestuur (RvB) en de Raden van Commissarissen (RvC) echter nog geen 6%, slechts 1,3 procentpunt meer dan twee jaar geleden.

Maken we een splitsing naar soorten topfunctie, dan zien we dat in vier jaar wel sprake is van enige groei in de Raden van Commissarissen: van 5,2% naar 7,6%. In de uitvoerende top (de Raden van Bestuur) bedraagt de stijging slechts 0,4 procentpunt: van 3,0 naar 3,4%. De groei in beide gremia is vooral te danken aan de sector ‘Zakelijke Dienstverlening’.

In het tweejaarlijkse onderzoek van Opportunity in Bedrijf is gekeken naar de vertegenwoordiging van vrouwen in de Raden van Bestuur/Directies en Raden van Commissarissen, alsmede in de hoogste drie managementlagen daaronder. Onderscheid is gemaakt tussen het particuliere bedrijfsleven, het openbaar bestuur, de Rijksoverheid, non-profitinstellingen (onderwijs, zorg) en grote maatschappelijke organisaties.

Niet alleen de trage groei in de top baart Opportunity in Bedrijf zorgen. Ook in de lagen onder de Raden van Bestuur is nauwelijks een toename van het aandeel vrouwen te zien.

De ‘kweekvijver’ voor de top blijft dus voor het overgrote deel mannelijk. Terwijl de instroom van hoogopgeleide vrouwen in de meeste bedrijven ongeveer 50% is.

Non-profitsector scoort beter dan bedrijfsleven

In de non-profitsector en bij de Rijksoverheid is het aandeel vrouwen in de top aanzienlijk hoger dan in het bedrijfsleven, al moet geconstateerd worden dat er nu in de zorgsector sprake is van een stagnatie, terwijl het daarvóór vrijwel voortdurend groeide.

In de magistratuur is intussen sprake van een fifty-fifty verdeling:vrouwen maken in 2008 resp. 49% en 51% uit van de zittende en staande magistratuur. Met 38% vrouwen in de Raden van Bestuur scoort ook de sector Grootste Maatschappelijke Organisaties goed. Waar het gaat het om het aandeel vrouwen in het parlement en in de regering (beide rond 40%) is Nederland zelfs koploper en Europa.

Daarentegen vormen we de achterhoede als we kijken naar het percentage vrouwelijke hoogleraren: met 11% in 2007 scoort Nederland internationaal bijzonder laag en liggen we ruim onder het Europese gemiddelde.

Zeldzaamheid

Opvallend is dat de cijfers uit de Toptelling worden ondersteund door de Female Board Index 2009, gepubliceerd eind oktober 2009. Uit de index blijkt dat vrouwen in de top van Nederlandse beursgenoteerde bedrijven nog steeds een zeldzaamheid zijn. Deze index van Dr. Mijntje Lückerath-Rovers van de Erasmus Universiteit Rotterdam geeft een overzicht van de vrouwelijke vertegenwoordiging in de Raad van Bestuur (RvB) en Raad van Commissarissen (RvC) van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen.

Toekomst: geen woorden maar daden

Uit de Female Board Index blijkt dat de publiekelijke steun van grote bedrijven voor meer diversiteit vooralsnog alleen woorden en geen daden betreft. Van de 116 nieuwe benoemingen op topniveau gingen er 14 naar een vrouw, veel te weinig om van een doorbraak te kunnen spreken. 65 procent van de 107 beursondernemingen heeft nog steeds geen vrouw in de RvB en/of RvC.

Toch ziet Opportunity in Bedrijf ook enkele lichtpuntjes. Al gaat de groei bijzonder traag, over een langere periode bezien is sprake van een ruime verdrievoudiging van het aandeel vrouwen: maakten zij in 1992 nog 1,9% uit van de topfuncties in de 100 grootste bedrijven, in 2007 was dat 7,3%. Ook is de aandacht voor diversiteit in het management toegenomen. Een groeiend aantal -met name grote, internationale - bedrijven erkent de business case, het bedrijfsbelang van een goed evenwicht van mannen en vrouwen in het management. Op basis daarvan hebben zij processen in gang gezet die zijn gericht op cultuurverandering en ‘inclusive leadership’: een cultuur en stijl van leidinggeven die zijn gericht op het erkennen, betrekken en benutten van een verscheidenheid aan kwaliteiten.

Er staat een nieuwe generatie jonge, ambitieuze en talentvolle vrouwelijke managers klaar. Laten we ervoor zorgen dat ze niet meer over het hoofd worden gezien. Het is tijd om uit een ander vaatje te gaan tappen.

Thema's

Partners