Een commissaris: niet alleen voor multinationals

stichting strategisch ondernemerschap 29 Sep 2010

Het MKB in Noord-Nederland maakt (relatief) weinig gebruik van commissarissen. Ondernemers zijn vooral bang dat de commissaris op hún stoel gaat zitten. Waarom een commissaris ook uw bedrijf verder kan helpen.

Slechts één procent van de ondernemers in het midden- en kleinbedrijf in de noordelijke provincies (en drie procent nationaal) heeft een commissaris. Dat is een gemiste kans, want een commissaris kan de onderneming goede diensten bewijzen.

In dit licht is de stichting Strategisch Ondernemerschap opgezet door de Kamer van Koophandel Noord-Nederland, in samenwerking met VNO-NCW Noord en MKB-Noord. Deze stichting probeert ondernemers in het MKB te helpen een commissaris aan te stellen.

Ervaren sparringpartner

Ondernemen kan eenzaam zijn. Belangrijke beslissingen vragen om een sparringpartner: een ervaren persoon die het bedrijf door en door kent. Iets dat heel gewoon is bij multinationals, maar minder normaal bij MKB- ondernemingen. Terwijl ook daar de behoefte bestaat.

Veel ondernemers in het midden- en kleinbedrijf staan niet stil bij de optie om een commissaris te benoemen. ‘Dat is meer iets voor multinationals’, hoor je vaak. Jammer, want een commissaris is een bestuurder of ondernemer die vaak al een succesvolle carrière achter de rug heeft. “Hij of zij beschikt over veel kennis en ervaring, waarmee je al snel je voordeel kunt doen”, aldus Jan Hennekam, bestuurslid van de stichting Strategisch Ondernemerschap en algemeen directeur van Unigarant Verzekeringen te Hoogeveen.

Onderzoek naar toegevoegde waarde

Literatuurstudie en praktijkonderzoek bij 65 ondernemingen in Groningen, Friesland en Drenthe leert dat commissarissen ook voor het midden- en kleinbedrijf toegevoegde waarde vertegenwoordigen. Het onderzoek is in opdracht van de stichting uitgevoerd door de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), in samenwerking met de KvK Noord-Nederland.

Naast hun gebruikelijke toezichthoudende rol hebben commissarissen in het MKB een adviserende functie (strategie, financiën, organisatie) en fungeren zij als sparringpartner. Ze stellen bovendien hun eigen netwerk ter beschikking van de onderneming, bijvoorbeeld bij het leggen van contacten met nieuwe klanten of toeleveranciers.

Voordelen

“Ondernemers zijn bang dat de commissaris op hún stoel gaat zitten”, zegt Heleen van Balen, ondernemer en projectmanager van de stichting in Groningen. “Dat is niet zo. De commissaris is een klankbord, waarmee je voor langere tijd een vertrouwensrelatie aangaat. Dat is wat anders dan een adviseur, die na de opdracht weer vertrekt. Uit evaluatiegesprekken met ondernemers die met een commissaris werken, blijkt onder andere dat de winstgevendheid van hun onderneming is toegenomen, de interne processen beter zijn gestructureerd en netwerken zijn uitgebreid en geïntensiveerd.” 

Het is een misverstand dat wijze man of vrouw handenvol geld kost, zo vervolgt Van Balen. “Die gedachte wordt vooral gevoed door de verhalen over gigantische bedragen die commissarissen soms bij multinationals incasseren. De commissarissen die bij ons staan ingeschreven vinden het waardevol om hun kennis en ervaring te delen en ze vinden het leuk om een structurele bijdrage te leveren aan de groei van een onderneming. Natuurlijk staat daar een vergoeding tegenover, maar dat zijn absoluut niet de bedragen die in de media komen.”

Drempel wegnemen

Met het creëren van een databank van commissarissen wil de stichting de drempel wegnemen om met een commissaris in zee te gaan. In totaal hebben zich 134 commissarissen uit Groningen, Friesland en Drenthe aangemeld. Aan de hand van een intakegesprek met de geïnteresseerde ondernemer worden de wensen en behoeften in kaart gebracht en een profielschets samengesteld.

Op basis van dit programma van eisen volgt een selectieprocedure, waarna uiteindelijk drie kandidaten worden voorgesteld. Zit de juiste kandidaat er niet bij, dan kan een nieuwe selectie worden aangevraagd. Is dat wel het geval, dan wordt een overeenkomst getekend voor een bepaalde tijd. Na zes à twaalf maanden worden de ervaringen geëvalueerd.

Jan Hennekam benadrukt dat de commissaris ook een belangrijke rol kan spelen wanneer de ondernemer overweegt te stoppen met zijn bedrijf, bijvoorbeeld omdat er geen opvolging is. “Dan is het goed om iemand aan je zijde te hebben die helpt om je bedrijf verkoopklaar te maken. Zo snijdt het mes aan twee kanten. Het is goed voor de ondernemer en het is goed voor de economische vitaliteit in het Noorden, want het bedrijf wordt gecontinueerd.”

Kijk voor meer informatie op www.strategischondernemerschap.nl of kom naar de bijeenkomst die mede door VNO-NCW Noord wordt georganiseerd op dinsdag 12 oktober aanstaande.

Thema's

Partners